Overbelasting van het elektriciteitsnet (netcongestie)

De netcapaciteit of transportcapaciteit is de hoeveelheid elektriciteit die door een net getransporteerd kan worden. Die transportcapaciteit is op dit moment in Gelderland zowel voor de levering als voor de teruglevering van elektriciteit onvoldoende. Die overbelasting van het elektriciteitsnet heet netcongestie.

Netcongestie

We gebruiken steeds meer elektriciteit in plaats van fossiele brandstoffen zoals gas. Het huidige elektriciteitsnet is echter eigenlijk niet gebouwd om zo veel stroom tegelijkertijd over het net te laten reizen. Hierdoor kan er op sommige momenten een soort ophoping ontstaan.

Bijvoorbeeld op een winteravond, als de lampen branden, de warmtepomp hard moet werken, de vaatwasser draait en de tv aanstaat. Of juist op een zonnige zomerdag, als er veel stroom wordt opgewekt door zonnepanelen, maar niet al die stroom direct in huis of in de wijk wordt gebruikt. De piek op het stroomnet is dan te hoog. Dit noemen we netcongestie.

Tot nu toe was netcongestie vooral een probleem voor grote bedrijven, maar vanaf 1 juli 2026 zijn de regels veranderd. Ook huishoudens kunnen nu op een wachtlijst komen voor een nieuwe, zwaardere elektriciteitsaansluiting. Gelukkig zijn er veel dingen die je zelf kunt doen, zonder een zwaardere aansluiting te hoeven hebben. 

Wanneer ontstaat netcongestie? 

Netcongestie ontstaat vooral op piekmomenten: als er veel stroom tegelijk wordt gebruikt en/of op zonnige dagen, wanneer zonnepanelen veel stroom terugleveren. De piekmomenten zijn: tussen 7.00 en 9.00 uur en tussen 16.00 en 21.00 uur. Hierdoor kunnen er problemen ontstaan, zoals wachttijden voor nieuwe aansluitingen of storingen in de wijk.  

Wat merk je als bewoner? 

  1. Je omvormer schakelt uit: Een omvormer die zichzelf uitschakelt is nagenoeg altijd het gevolg van te veel opwek van elektriciteit in de straat. Wanneer in een straat veel woningen zonnepanelen hebben wordt er op hetzelfde moment veel elektriciteit opgewekt. Als er op datzelfde moment onvoldoende elektriciteit wordt verbruikt, loopt de spanning op de elektriciteitskabel in de straat te hoog op. Om te voorkomen dat de omvormer of andere apparaten in huis hierdoor kapotgaan, schakelt de omvormer zichzelf uit. Op de website van netbeheerder Liander is meer informatie te vinden over Spanningsproblemen en omvormers die uitschakelen. 
  2. Je moet wachten op een (zwaardere) aansluiting: wil je bijvoorbeeld, een warmtepomp installeren, elektrisch koken of een laadpaal plaatsen? Dan kan je mogelijk je elektriciteitsaansluiting willen uitbreiden. Voordat dit kan, kan je dan te maken krijgen met wachttijden. 

Wat kun je zelf doen? 

Gelukkig kun je veel zelf doen om problemen te voorkomen of te beperken: 

  1. Gebruik stroom op het moment dat je het opwekt:
    Zet de wasmachine en vaatwasser aan als de zon schijnt of laadt dan je elektrische auto op. Netcongestie kan je verminderen door de door jou opgewekte zonne-energie direct ‘achter de meter’ te gebruiken. Dit betekent dat je de stroom gebruikt op het moment dat je het opwekt. Milieu Centraal heeft tips en uitleg over hoe je meer zonnestroom zelf kunt gebruiken.  
  2. Spreid je stroomgebruik:
    Gebruik grote apparaten niet allemaal tegelijk en vermijd piekmomenten (met name tussen 07.00 en 09.00 uur en tussen 16.00 en 21.00 uur) 
  3. Kijk wat er kan binnen je huidige aansluiting:
    Veel woningen kunnen meer dan je denkt zonder. Bij voldoende isolatie is het vaak zelfs mogelijk helemaal aardgasvrij te worden. Dat kan door apparaten verstandig te combineren en door ‘slimme’ apparaten te gebruiken.  
  4. Overweeg energieopslag of gebruik slimme systemen:
    Sla bijvoorbeeld je elektriciteit op in een thuisbatterij of elektrische zonneboiler (denk daarbij wel na of dat aansluit bij de uiteindelijke warmteoplossing voor je woning). Of gebruik slimme laadpalen of energiemanagementsystemen.  
  5. Vraag op tijd een aansluiting aan:
    Vragen jouw verduurzamingsplannen toch een uitbreiding van je elektriciteitsaansluiting? Dien je aanvraag zo vroeg mogelijk in bij de netbeheerder Liander en wacht niet tot de installatie van bijvoorbeeld de warmtepomp al gepland staat.  

Wat betekent dit concreet voor jouw woning? 

  • Een 3‑fasen aansluiting is niet altijd nodig: binnen een bestaande aansluiting is vaak al veel mogelijk. 

  • Slim omgaan met energie wordt belangrijker: een grotere aansluiting dan alleen “meer vermogen aanvragen” 

  • Verduurzamen kan nog steeds, maar vraagt vaker om planning en slimme keuzes. Laat je hierover adviseren.  

Meer weten? 

Ga langs bij de Energiewinkel en/of benader een erkende elektricien of installateur voor advies.

Voor meer informatie kun je kijken op: